Tazminat Hukuku – Adana Tazminat Avukatı
Tazminat hukuku, kişilik haklarının, malvarlığının veya bedensel bütünlüğün hukuka aykırı eylemler (haksız fiil), sözleşmeye aykırı
davranışlar ya da kusursuz sorumluluk ilkeleriyle ihlal edilmesi sonucunda ortaya çıkan zararların giderilmesine ilişkin kuralları düzenler. GÜRKAN Hukuk & Danışmanlık, Adana merkezli çalışmalarda; trafik kazalarından iş kazalarına, hekim sorumluluğundan manevi tazminata, destekten yoksun kalma zararından sigortacılık uyuşmazlıklarına kadar uzanan süreçleri 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili ikincil düzenlemeler çerçevesinde takip etmektedir.
1. Tazminatın Hukuki Dayanağı
Haksız fiil sorumluluğunun oluşması için dört unsurun birlikte gerçekleşmesi gerekir:
1️⃣ Hukuka aykırı fiil 2️⃣ Zarar 3️⃣ Kusur 4️⃣ İlliyet bağı.
Sözleşmeye aykırı sorumlulukta ise taraflar arasındaki sözleşme hükümleri esas alınır; kusur ilkesinin yanı sıra “güven ilkesi” ve “sadakat borcu” öne çıkar. Kusursuz sorumluluk halleri (tehlike sorumluluğu, başkasının fiilinden sorumluluk, yapı malikinin sorumluluğu vb.) ise zararı ispat eden kişiye kusur aranmaksızın tazminat talebi hakkı tanır.
2. Maddi ve Manevi Tazminat Ayrımı
Maddî Tazminat: Zarara uğrayan kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmenin (tedavi gideri, geçici–sürekli işgücü kaybı, araç hasarı, destekten yoksun kalma zararı) giderilmesini amaçlar. Hesaplamada Aktüeryal Rapor ve Yargıtay içtihatları belirleyicidir.
Manevî Tazminat: Kişilik değerleri zedelenen kimsenin yaşadığı elem ve ıstırabı kısmen de olsa gidermeyi hedefler. Ölçü, tarafların sosyal–ekonomik durumu, olayın ağırlığı ve benzer kararların ortalamasıdır.
3. Başlıca Tazminat Davası Türleri
| Başlık | Tipik Zarar Kalemleri | Zamanaşımı Süresi | Görevli Mahkeme |
|---|---|---|---|
| Trafik Kazası | Tedavi gideri, araç hasarı, değer kaybı, destekten yoksun kalma, manevi tazminat | 2 yıl / 10 yıl (TBK m. 72) | Asliye Ticaret / Asliye Hukuk |
| İş Kazası – Meslek Hastalığı | Sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik, gelir kaybı, bakıcı gideri, manevi tazminat | 10 yıl (TBK) | İş Mahkemesi |
| Hekim Sorumluluğu | Fazladan tedavi masrafı, işgücü kaybı, estetik zararı, manevi tazminat | 5 yıl (sağlık hizmeti) | Tıbbi Uygulama Haksız Fiil – Asliye Hukuk |
| Basın–İnternet Yayını | Kişilik haklarının ihlali, itibara zarar | 2 yıl (yayım tarihi) | Asliye Hukuk |
| Sigorta Tazminatı | Kasko, trafik zorunlu sigorta, ferdi kaza, konut sigortası | Poliçe + 2 yıl | Asliye Ticaret |
4. Trafik Kazalarında Rücu ve Tazminat Süreci
Trafik kazalarında sorumluluk çoğu kez zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMMS) teminatı çerçevesinde sigortacıya yöneltilir. Süreç:
Kazanın tespiti – Polis raporu veya kaza tespit tutanağı.
Başvuru – Sigortacıya yazılı talep, 15 gün bekleme.
Uzlaşma – İkale sözleşmesi / SBM uzlaştırma.
Dava – Anlaşma sağlanamazsa zorunlu arabuluculuk (17/3/2020 sonrası); ardından Asliye Ticaret Mahkemesi.
Aktüeryal hesap – Sürekli iş göremezlik oranı, 3820/20 HSK aylık bağlanma katsayıları.
5. İş Kazası ve Meslek Hastalığı Tazminatları
SGK’nın bağladığı gelir, işverenin kusur sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Zarara uğrayan işçi;
Maddi tazminat (işgücü kaybı, tedavi masrafı, bakıcı gideri),
Manevi tazminat talep edebilir.
Kusur oranı için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişliği raporu veya mahkemece oluşturulan bilirkişi heyeti raporu esas alınır. İşverenin İSG yükümlülük ihlali (OSGB rapor eksikliği, KKD verilmemesi) tazminat miktarını artırır.
6. Tazminat Miktarının Belirlenmesinde Esas Unsurlar
Kazanç Kaybı: Net gelir, meslek katsayısı, enflasyon projeksiyonu.
Maluliyet Oranı: Sağlık Kurulu raporları ve Çalışma Gücü Kaybı Yönetmeliği.
Destek Süresi: Ölüm hâlinde desteğin yaşı, bakmakla yükümlü olduğu kişilerin yaşı.
İlliyet Bağının Kesilmesi: Mücbir sebep, zarar görenin ağır kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru.
Tenzil İndirimi: SGK gelirlerinin kapitalizasyonu ve rücu indirimi.
7. Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler
Genel haksız fiil: Fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl; her hâlde 10 yıl.
Trafik kazası: 2 yıl / 10 yıl; ölümle sonuçlanan kazada ceza zamanaşımı.
İş kazası: TBK genel süresi (10 yıl).
Sigorta poliçesi: Poliçe süresi + 2 yıl (K Trafik K. m. 109).
Sürenin kaçırılması tazminat talebini bütünüyle ortadan kaldırır; bu nedenle zamanaşımı kesici ve durdurucu sebepler (şikâyet, icra takibi, arabuluculuk başvurusu) dikkatle planlanır.
8. Arabuluculuk ve Sulh Görüşmeleri
Trafik, iş kazası ve haksız fiil tazminatlarında, 01.09.2023’ten itibaren dava şartı arabuluculuk zorunludur. Arabuluculuk tutanağı taraflarca imzalandığında, icra edilebilirlik şerhi alınarak ilam niteliği kazanır. Uzlaşma sağlanmazsa tutanak, dava dilekçesine eklenir. GÜRKAN Hukuk & Danışmanlık, müvekkilin hak ve menfaatini koruyacak rakamsal temellere dayalı uzlaşma teklifler hazırlayarak toplantılarda temsil sağlar.
9. Sıkça Sorulan Konular
Trafik kazasında maddi–manevi tazminatı kimlere yöneltebilirim?
İş kazası geçirdim; SGK geliri dışında işverenden ne talep edebilirim?
Hekim hatası iddiasında zamanaşımı kaç yıldır?
Araç değer kaybı davası ile hasar tazminatı aynı dosyada görülebilir mi?
Destekten yoksun kalma tazminatında asgari ücret mi, gerçek gelir mi esas alınır?
İletişim
Tazminat hukuku kapsamındaki başvurular, uzlaşma görüşmeleri veya mahkeme süreçleri hakkında ayrıntılı bilgi almak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz:
📧 info@gurkanhukuk.com
📍 Adana / GÜRKAN Hukuk & Danışmanlık
📱 WhatsApp ile iletişim kurmak için tıklayın